„Zwodowanie” Santa Marii w Muzeum Arkadego Fiedlera

Po czterech latach budowy repliki legendarnego żaglowca Krzysztofa Kolumba w skali 1:1, nadeszÅ‚a jakże ważna dla nas chwila: 12 maja 2008 roku Santa Maria zostaÅ‚a „zwodowana” w naszym Ogrodzie Kultur i Tolerancji. Uroczystego aktu przeciÄ™cia wstÄ™gi dokonaÅ‚ Krzysztof Kolumb, książę de Veragua, potomek w linii prostej sÅ‚ynnego odkrywcy.

 -To moja pierwsza wizyta w Polsce – powiedziaÅ‚. – Nigdy nie przepuszczaÅ‚em, że to wÅ‚aÅ›nie w Polsce bÄ™dzie tak duże zainteresowanie budowÄ… Santa Marii. Przyznam siÄ™, że poczÄ…tkowo sÄ…dziÅ‚em, że ta replika bÄ™dzie miniaturÄ…. OglÄ…daÅ‚em kilka replik, jednÄ… z nich nawet sterowaÅ‚em, ale takÄ…, która staÅ‚aby w ogrodzie widzÄ™ po raz pierwszy. Jestem pewien, że mój przodek byÅ‚by zachwycony pomysÅ‚em zrekonstruowania żaglowca.

 Odkrycie Ameryki

                                          Krzysztof Kolumb

 3 sierpnia 1492 roku z niewielkiego hiszpaÅ„skiego portu Palos wypÅ‚ynęły w kierunku zachodnim trzy statki - "Santa Maria", "Nina" i "Pinta". DowodziÅ‚ nimi AdmiraÅ‚ Oceanu i Wicekról Indii - Krzysztof Kolumb. Wyprawa byÅ‚a efektem siedmioletnich zabiegów Kolumba na dworze hiszpaÅ„skim, poprzedzonych wieloma latami studiów i praktyki morskiej. Kolumb byÅ‚ przekonany, że pÅ‚ynÄ…c w kierunku zachodnim już po mniej wiÄ™cej miesiÄ…cu dopÅ‚ynie do brzegów Azji. PozostaÅ‚o przekonać do tego tych, którzy mogli go wyposażyć w niezbÄ™dne Å›rodki: statki i ludzi.

12 października flotylla Kolumba dopÅ‚ynęła do nieznanych brzegów. AdmiraÅ‚ Oceanu do koÅ„ca życia nie uwierzyÅ‚, że odkryty przez niego lÄ…d nie byÅ‚ brzegiem Azji. Jednak odkrycie Ameryki na zawsze zmieniÅ‚o dzieje Å›wiata - i Starego, i Nowego. Najpierw wieki bezwzglÄ™dnej eksploatacji, później coraz bliższa wspóÅ‚praca handlowa i polityczna, wreszcie - już w naszych czasach - powstanie organizmu globalnego: oto skutki wypraw Kolumba.

"Santa Maria" - wczeÅ›niej zwana "La Gallega" - nigdy nie wróciÅ‚a do macierzystego portu. W grudniu 1492 roku, wskutek bÅ‚Ä™du sternika, wpÅ‚ynęła na mieliznÄ™, po czym zostaÅ‚a niemal doszczÄ™tnie rozebrana przez marynarzy. Na dobrÄ… sprawÄ™ nikt dziÅ› dokÅ‚adnie nie wie, jak w istocie wyglÄ…daÅ‚a - w tamtych czasach nie sporzÄ…dzano tak drobiazgowej dokumentacji technicznej jak dziÅ›. Wiadomo, że miaÅ‚a wysokie kasztele dziobowy i rufowy oraz trzy maszty: dwa z ożaglowaniem prostokÄ…tnym i jeden z trójkÄ…tnym, tzw. Å‚aciÅ„skim. ResztÄ™ można sobie wyobrazić.

 Budowa "Santa Marii" w Puszczykowie

 Budowa repliki Santa Marii w puszczykowskim muzeum 2004 - 2008

 Meldunek z budowy "Santa Marii"

W 2004r. rozpoczęliśmy budowę kopii legendarnego statku Kolumba. Mamy już gotową dzobnicę i wręgi, czyli żebra jednostki. Jest to najważniejsza część statku - jego szkielet.

W 2005r. zostaÅ‚y zrobione pokÅ‚ady i burty. Statek liczy 20 metrów dÅ‚ugoÅ›ci, 6 metrów szerokoÅ›ci i tyle samo wysokoÅ›ci. CaÅ‚ość ukoÅ„czyliÅ›my 12 maja 2008 roku.

Na zdjęciu stan budowy z grudnia 2004 roku

Statek w budowie lipiec 2006 rok

Statek ten jest symbolem nie tylko Wielkiej Przygody, ale także otwarcia na Å›wiat, przeÅ‚amywania trudnoÅ›ci i schematyzmu myÅ›lenia, poszerzania horyzontów. Epoka Kolumba do gruntu przeoraÅ‚a ludzkÄ… mentalność, zmieniajÄ…c, jak wiadomo, historiÄ™ Å›wiata i kierujÄ…c czÅ‚owieka na zupeÅ‚nie nowÄ… drogÄ™ przemian kulturowych i politycznych. Trudno o ciekawsze wzorce dla tysiÄ™cy goÅ›ci naszego Muzeum, zwÅ‚aszcza tych mÅ‚odych o chÅ‚onnej wyobraźni. Nie zapominajmy, że Muzeum sÅ‚uży gÅ‚ównie dzieciom i mÅ‚odzieży, a dzieci z Domów Dziecka, które otaczamy szczególnÄ… opiekÄ…, znajdujÄ… tutaj to, czego zwykle brak im na co dzieÅ„: twórczy optymizm i wiarÄ™ w siebie.

 PomysÅ‚ zbudowania "Santa Marii" w Polsce w 550-tÄ… rocznicÄ™ urodzin Kolumba (1451-1506) (notabene czynimy starania, by skontaktować siÄ™ z żyjÄ…cymi w Hiszpanii potomkami wielkiego żeglarza w linii prostej) wypÅ‚ywa również z pobudek innego rodzaju. Zafascynowani kulturÄ… iberyjskÄ…, chcielibyÅ›my na swój sposób dorzucić cegieÅ‚kÄ™ do rozwoju przyjaznych i szerokich stosunków polsko-hiszpaÅ„skich. Budowa w Puszczykowie hiszpaÅ„skiej "Santa Marii", bez wÄ…tpienia przedsiÄ™wziÄ™cie na skalÄ™ europejskÄ…, może być Å›wietnym pretekstem do zwrócenia wiÄ™kszej uwagi na HiszpaniÄ™ nie tylko historycznÄ…, ale i wspóÅ‚czesnÄ….

 O budowie tego statku marzyliÅ›my od wielu lat, nie majÄ…c pojÄ™cia, że w Poznaniu żyje byÅ‚y marynarz, Rajmund Korcz, bÄ™dÄ…cy zapalonym modelarzem historycznych żaglowców, który także miaÅ‚ swoje wielkie marzenie: chciaÅ‚ choć raz zbudować nie pomniejszony model, ale naturalnych rozmiarów (w skali 1:1), kopiÄ™ jakiegoÅ› sÅ‚awnego żaglowca. I tak oto któregoÅ› dnia nasze marzenia spotkaÅ‚y siÄ™ w sposób zupeÅ‚nie przypadkowy. Od tej pory razem z Janem Bromskim, Kazimierzem JagieÅ‚Å‚o oraz Rajmundem Korczem podejmujemy trud budowy "Santa Marii". Z powstaniem "Santa Marii" w Puszczykowskim Muzeum-Pracowni wiążemy szereg planów i nadziei. Statek Kolumba ma być przedÅ‚użeniem muzealnej ekspozycji. PrzestrzeÅ„ pod jego pokÅ‚adami poÅ›wiÄ™cimy na przedstawienie czterech odkrywczych wypraw Kolumba do Nowego Åšwiata. BÄ™dzie tu również miejsce na pokazanie licznych dokonaÅ„ tych wszystkich polskich podróżników i odkrywców, którzy w ostatnich dwóch stuleciach wykazali, że Polska (mimo iż wymazana podówczas z map Europy) jest krajem ludzi gorÄ…cej pasji, odważnie penetrujÄ…cych nieznane lÄ…dy, gotowych do poÅ›wiÄ™ceÅ„ nie tylko w kolejnych przegranych powstaniach, lecz także szczerze oddanych nauce z bogatym rejestrem osiÄ…gnięć na skalÄ™ Å›wiatowÄ….